حافا:پروژه: تفاوت میان نسخه‌ها

از حاکمیت اطلاعات و فرآیندهای آموزشی (حافا)
جز ۱ نسخه واردشده
 
(بدون تفاوت)

نسخهٔ کنونی تا ۱۴ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۱۸


پروژه «حاکمیت اطلاعات و فرآیندهای آموزشی (حافا)»

نسخه: ۱.۰ پیشنهادی
دامنه فاز نخست: معاونت آموزشی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
حامی پروژه: معاونت آموزشی دانشگاه
وضعیت: پیشنهادی برای تصویب

خلاصه مدیریتی

حافا برنامه‌ای برای ایجاد مرجع واحد، معتبر، قابل‌ردیابی و مشارکتیِ فرآیندها، اطلاعات، اصطلاحات، نیازها و سامانه‌های پشتیبان معاونت آموزشی است. هدف آن، شناسایی و بهبود فرآیندها، تعریف دقیق واژگان و عناصر داده، و ایجاد انطباق میان نیازهای کسب‌وکار و قابلیت‌های سامانه‌های نرم‌افزاری است تا ذی‌نفعان خدمات را بدون سردرگمی و جابه‌جایی غیرضروری میان سامانه‌ها دریافت کنند.

چشم‌انداز

معاونت آموزشی دارای مرجع واحد و روزآمدی است که فرآیندها، واژگان، عناصر داده، نیازها، نقش‌ها، قوانین و سامانه‌های پشتیبان در آن ساخت‌یافته، دارای مالک و قابل‌ردیابی هستند و تصمیم‌های بهبود بر مبنای آن اتخاذ می‌شود.

اهداف

  1. ایجاد مرجع سازمانی واحد برای دانش فرآیندی و اطلاعاتی.
  2. شناسایی، طبقه‌بندی و اولویت‌بندی فرآیندهای معاونت آموزشی.
  3. تهیه شناسنامه استاندارد و مدل فرآیند بر مبنای BPMN 2.0.
  4. تدوین واژه‌نامه سازمانی و دیکشنری داده عناصر کلیدی.
  5. تحلیل انطباق نیاز، فرآیند، داده و سامانه و تعیین شکاف‌ها.
  6. کاهش دوباره‌کاری، ابهام مسئولیت و انتقال غیرضروری ذی‌نفعان بین سامانه‌ها.
  7. ایجاد سازوکار کنترل نسخه، تأیید و بازنگری مستمر.

دامنه فاز نخست

  • واحدهای تابعه معاونت آموزشی و فرآیندهای اولویت‌دار آن‌ها؛
  • فرآیندهای بین‌واحدی با مالکیت یا ذی‌نفعی اصلی معاونت آموزشی؛
  • اطلاعات، واژگان، داده‌ها، قوانین و سامانه‌های مرتبط با فرآیندهای منتخب؛
  • تحلیل وضع موجود (As-Is)، طراحی وضع مطلوب (To-Be) و ثبت اقدام بهبود.

خارج از دامنه: جایگزینی سامانه‌های عملیاتی با ویکی یا اجرای فنی همه اصلاحات سامانه‌ای در فاز نخست.

اصول اجرایی

  1. استاندارد مدل‌سازی: BPMN 2.0.
  2. ابتدا وضع موجود ثبت و سپس وضع مطلوب طراحی می‌شود.
  3. هر فرآیند، واژه، داده و سامانه دارای شناسه یکتای پایدار، مالک، نسخه و وضعیت تأیید است.
  4. هر تغییر میان‌واحدی یا میان‌سامانه‌ای باید اثر آن بر فرآیند، داده و ذی‌نفع تحلیل شود.
  5. ویکی حافا مرجع دانش و مستندات ساخت‌یافته است، نه جایگزین سامانه‌های عملیاتی.

خروجی‌های اصلی

  • نقشه معماری فرآیندهای معاونت آموزشی؛
  • شناسنامه و نمودار BPMN 2.0 فرآیندهای اولویت‌دار؛
  • واژه‌نامه و دیکشنری داده؛
  • کاتالوگ سامانه‌ها و قابلیت‌ها؛
  • ماتریس تطابق نیاز–فرآیند–سامانه و گزارش شکاف؛
  • بسته‌های بهبود و نقشه راه اصلاح/توسعه سامانه‌ها؛
  • فرم‌ها، الگوها و داشبوردهای ویکی حافا.

مراحل اجرا

  1. استقرار حکمرانی و تصویب استانداردها؛
  2. طراحی بستر ویکی حافا؛
  3. نقشه‌برداری و اولویت‌بندی فرآیندها؛
  4. کشف و مدل‌سازی وضع موجود؛
  5. تدوین واژگان و دیکشنری داده؛
  6. تحلیل سامانه و شکاف؛
  7. طراحی وضع مطلوب و تصویب اقدام‌ها؛
  8. پایش، بازنگری و بهبود مستمر.

شاخص‌های موفقیت

  • درصد فرآیندهای اولویت‌دار دارای مدل و شناسنامه تأییدشده؛
  • درصد اقلام دارای مالک و تاریخ بازنگری؛
  • درصد عناصر داده کلیدی دارای تعریف مصوب؛
  • تعداد شکاف‌های سامانه‌ای تعیین‌تکلیف‌شده؛
  • کاهش ورود تکراری اطلاعات و جابه‌جایی غیرضروری بین سامانه‌ها.

ساختار حکمرانی

مشاهده ساختار کمیته‌ها، کارگروه‌ها و نمونه احکام